واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

524

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

ملايمت نصر نقل مىكنند . ولى منقولات ديگرى نيز به دست ما رسيده « 1 » كه وى مردى سخت تندخو و عصبانى بوده و سرانجام بنا به اندرز بلعمى وزير و عميد مصعبى « 2 » امر كرد كه سه روز اجراى احكام اعدام و سياستهاى سخت را كه از طرف وى صادر شود معوق گذارند . گذشته از اين به سه تن از پيران برگزيده فرمود در مورد كسانى كه مورد غضب امير واقع شده‌اند وساطت كنند . از سخنان ابن الاثير « 3 » و گرديزى « 4 » پيداست كه اين اقدام مؤثر واقع نشد . به گفتهء ايشان به هنگام مرگ نصر هيچ كس از همرهان و هم‌رزمان عمدهء وى باقى نمانده بوده . « آنان دائما برضد يكديگر تحريك مىكردند . برخى از ايشان هلاك شدند ( يعنى اعدام شدند ) و پاره‌اى درگذشتند ( به مرگ طبيعى ) » . گمان نمىرود امير ناتوانى كه در سن كمتر از چهل سالگى به بيمارى سل درگذشت در جريان امور دولت تأثيرى داشته بوده . محتملا جوانب نيك ايام پادشاهى او را بايد مربوط به شايستگى وزيران وى - ابو عبد اللّه جيهانى و ابو الفضل بلعمى - دانست . متأسفانه در داستان ارتداد نصر و توطئه و تبدلات سال 331 هجرى گفته نشده كه در آن ايام چه كسى در رأس امور ادارى

--> ( 1 ) - بيهقى ، چاپ مورلى ، 119 - 117 ( چاپ غنى - فياض ، 108 - 106 ) . ( 2 ) - ابو الطيب محمد بن حاتم . به گفتهء ثعالبى ( مستخرجات به ترجمهء باربيه دمينار ، ، 197 - 196 ) وى بسبب خردمنديش مورد پسند نصر قرار گرفت و نصر او را به خود نزديك كرد . مصعبى به لقب وزارت رسيد ولى سرانجام اعدام شد . به گفتهء گرديزى وى به هنگام انتصاب جيهانى به وزارت « مقاومت كرد » ( « متون » ، ص 8 - در نسخهء خطى اشتباها « الصبعى » نوشته شده . ) ( 3 ) - چاپ تورنبرگ ، V I I I ، 300 . ( 4 ) - « متون » ، ص 8 .